Διαταραχές του μεταβολισμού των λιπιδίων: διάγνωση και αντιμετώπιση

Α. Κεή, Μ. Ελισάφ
Τομέας Παθολογίας Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Ιωάννινα

Οι δυσλιπιδαιμίες αποτελούν μείζονα παράγοντα κινδύνου για την εμφάνιση καρδιαγγειακών συμ-
βαμάτων. Ως εκ τούτου είναι απαραίτητη η έγκαιρη διάγνωση και η σωστή αντιμετώπιση των δια-
ταραχών του μεταβολισμού των λιπιδίων. Η χρήση της Ελληνικής έκδοσης του SCORE της
Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρείας (Hellenic Heart SCORE) μπορεί να προσδιορίσει αξιόπιστα
τον καρδιαγγειακό κίνδυνο και βοηθά στον καθορισμό των στόχων της υπολιπιδαιμικής αγωγής.
Ακρογωνιαίος λίθος της θεραπείας των δυσλιπιδαιμιών είναι οι στατίνες είτε ως μονοθεραπεία είτε
σε συνδυασμό με φαινοφιμπράτη, ω3-λιπαρά οξέα, κολεσεβελάμη ή εζετιμίμπη.

Λέξεις κλειδιά
δυσλιπιδαιμίες, διάγνωση, θεραπεία

Προέλευση της φυματίωσης του ανθρώπου στην Αμερική: τι δείχνουν τα μοριακά δεδομένα

Ε. Κωνσταντινίδου1, Κ. Κωνσταντόπουλος2
1Μικροβιολογικό Εργαστήριο, ΝΝΘΑ «Σωτηρία»
2Αιματολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Νοσοκομείο «Λαϊκό»

Ανασκοπείται το πρόβλημα της προέλευσης του μυκοβακτηριδίου της φυματιώσεως του ανθρώ-
που στην Αμερική. Πρόσφατα μοριακά δεδομένα από ανθρώπινους σκελετούς ηλικίας 1000 ετών,
από παραλίες του Περού, συνηγορούν υπέρ μιας πιθανής μολύνσεως – μεταφοράς μυκοβακτηρι-
δίων στον άνθρωπο από θαλάσσια θηλαστικά (φώκιες). Τα δεδομένα αυτά υποδηλώνουν ουσια-
στικά ότι η φυματιώδης μόλυνση στους αρχικούς ανθρώπινους πληθυσμούς της Αμερικής έλαβε
τον τύπο ζωονόσου. Τα στοιχεία που παρέχει σήμερα η γενωμική ανάλυση και η βιοπληροφορική
γύρω από την ιστορία και την διάδοση των νόσων είναι πολλά και πολύ ενδιαφέροντα.

Λέξεις κλειδιά
M. bovis, M. pinnipedii, M. tuberculosis,προέλευση, μοριακά δεδομένα

Η HIV λοίμωξη στα παιδιά: επιτεύγματα-προβληματισμοί-προσδοκίες

Κ. Θεοδωρίδου, Β. Καψιμάλη, Α. Τσακρής
Εργαστήριο Μικροβιολογίας Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών

Το σύνδρομο της επίκτητης ανοσοανεπάρκειας με την εμφάνισή του το 1982, αποτέλεσε ένα νέο
λοιμώδες νόσημα με απρόβλεπτες επιπτώσεις στον τομέα της Δημόσιας Υγείας. Οι επιστημονικές
γνώσεις ήταν περιορισμένες, το μέγεθος του προβλήματος άγνωστο, ενώ οι φόβοι και οι προκα-
ταλήψεις τεράστιες. Η μεταδοτικότητα της HIV λοίμωξης, απ’ αρχής συσχετίσθηκε με τη σεξουα-
λική επαφή, τη μετάγγιση αίματος ή παραγώγων και τη μετάδοση από την HIV οροθετική μητέρα
στο έμβρυο, ενδομήτρια, κατά τον τοκετό και με το θηλασμό. Η ασφαλής χορήγηση αίματος και
των παραγώγων του, απ’ το 1985, αρχικά με την εφαρμογή του ελέγχου του αίματος με ELISA, και
σήμερα με τη μέθοδο PCR, είναι ιδιαίτερα σημαντική για τα πολυμεταγγιζόμενα παιδιά στη χώρα
μας. Το μεγαλύτερο όμως επίτευγμα αποτέλεσε το 1994 η πρόληψη της κάθετης μετάδοσης με τη
χορήγηση χημειοπροφύλαξης, με Zidovudine στην έγκυο και το νεογνό. Αποτέλεσμα της εφαρ-
μογής του πρωτοκόλλου PACTG 076 (Pediatric AIDS Clinical Trials Group, πρωτόκολλο 076), ήταν
η μείωση του κινδύνου περιγεννητικής μετάδοσης κατά 67%. Με τη χορήγηση αντιρετροϊκής θε-
ραπείας στην κύηση, αλλά και άλλων φαρμάκων (2 ή 3) στο νεογνό σήμερα ο κίνδυνος είναι <2%.
Στην Ελλάδα, η επίπτωση της HIV λοίμωξης στις γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας είναι χαμηλή
(0,001) όμως η έγκαιρη εφαρμογή της πρόληψης για την αποφυγή της κάθετης μετάδοσης απαιτεί
συνεχή επαγρύπνηση. Η HIV λοίμωξη χαρακτηρίζεται πλέον ως χρόνιο λοιμώδες νόσημα. Στη με-
ταβολή του προσδόκιμου επιβίωσης των ασθενών συνέβαλε σημαντικά η εξέλιξη και η εφαρμογή
του συνδυασμού των αντιρετροϊκών φαρμάκων. Τα παιδιά με HIV λοίμωξη γίνονται έφηβοι, ενήλικες
και εντάσσονται ενεργητικά στην κοινωνία. Η προσδοκία που μέλλει να εκπληρωθεί είναι οι εξελίξεις
να προσεγγίσουν και τις μη προηγμένες χώρες και να παρασκευασθεί αποτελεσματικό εμβόλιο.

Λέξεις κλειδιά
HIV, κάθετη μετάδοση HIV, αντιρετροϊκή αγωγή

Η εξέλιξη της Ελληνικής Μικροβιολογίας μέσα από την βιβλιομετρική μελέτη των δημοσιεύσεων του Δελτίου της Ελληνικής Μικροβιολογικής Εταιρείας (1956-2014): Μέρος Β΄ – Περίοδος (1980-1999)

Κ. Τσιάμης1, Γ. Βρυώνη1, Ε. Βογιατζάκης2, Α. Τσακρής1
1Εργαστήριο Μικροβιολογίας, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών
2Εργαστήριο Μικροβιολογίας ΓΝNΘΑ «Σωτηρία», Αθήνα

Μέσα από την αποδελτίωση και τη βιβλιομετρική ανάλυση 1.558 άρθρων της περιόδου 1956-2014
(Μέρος Α΄ 1956-1979 και Μέρος Β΄ 1980-1999, ) η μελέτη συνέδεσε τα δημοσιευμένα την περίοδο
αυτή άρθρα με το φάσμα των λοιμωδών νοσημάτων κάθε δεκαετίας. Την περίοδο του Β΄ μέρους
της μελέτης μας που αφορά το διάστημα 1980-1989, αναδεικνύεται ότι τα άρθρα του περιοδικού
παρακολουθούν και στη χρονική αυτή περίοδο τα προβλήματα της Δημόσιας Υγείας στην Ελλάδα
και παράλληλα τις διεθνείς μικροβιολογικές έρευνες και εξελίξεις. Σημαντικός αριθμός άρθρων
αφορούσαν τις νοσοκομειακές λοιμώξεις, ένα σοβαρό πρόβλημα Δημόσιας Υγείας, εκείνη την
εποχή, και οι ερευνητές μελετούν και δημοσιεύουν άρθρα για τα Gram-αρνητικά αερόβια μικρόβια
και τους Gram-θετικούς κόκκους, με ιδιαίτερο ενδιαφέρον τις Escherichia coli, Pseudomonas aeruginosa,
Salmonella serotype Εnteritidis, Neisseria meningitidis, Shigella spp., Proteus vulgaris και Cambylobacter
jejuni. Την επόμενη δεκαετία 1990-1999, η έρευνα όπως εμφανίζεται μέσα από τις
δημοσιεύσεις, εστίασε σε μικροοργανισμούς, όπως οι Staphylococcus aureus, Salmonella serotype
Εnteritidis, Pseudomonas aeruginosa και Escherichia coli, Mycobacterium tuberculosis, Enterobacter
spp, Neisseria meningitidis, Κlebsiella pneumoniae, Proteus vulgaris, Campylobacter jejuni,
Haemophilus influenzae, Streptococcus pneumoniae, Brucella melitensis και Helicobacter pylori. Συμ-
περασματικά, για την περίοδο της εικοσαετίας της μελέτης 1980-1999, τα άρθρα του περιοδικού
παρακολουθούν την επικαιρότητα της εποχής, με επικέντρωση στο πρόβλημα των νοσοκομει-
ακών λοιμώξεων αλλά και στους ιούς της ηπατίτιδας (HAV, HBV, HCV).

Λέξεις κλειδιά
βιβλιομετρία, Δελτίο Ελληνικής Μικροβιολογικής Εταιρείας,ιστορία μικροβιολογίας

Βακτηριαιμία από Kingella kingae σε υγιές βρέφος

Κ. Τσιβεριώτης1, Ν. Χαραλαμπάκη1, Ι. Παπαπαρασκευάς3, Π. Γιαννοπούλου1, Ι. Γραφάκος1,
Π. Κοροβέση2, Α. Τσακρής3, Ε. Τρίκκα1
1Εργαστήριο Μικροβιολογίας και 2Παιδιατρική Κλινική, Γ.Ν.Ε «Θριάσιο», Ελευσίνα
3Εργαστήριο Μικροβιολογίας, Ιατρική Σχολή, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Τα τελευταία χρόνια η Kingella kingae αναγνωρίζεται ως ένα σημαντικό αίτιο διεισδυτικών λοιμώ-
ξεων σε παιδιά. Περιγράφεται περίπτωση βακτηριαιμίας σε ένα προηγούμενα υγιές βρέφος, 8
μηνών, που εισήχθη στο νοσοκομείο με συμπτωματολογία ιογενούς λοίμωξης αναπνευστικού. Έξι
ώρες μετά την εισαγωγή παρατηρήθηκε έντονη υποτονία, ωχρότητα, ταχύπνοια, ταχυσφυγμία και
υψηλός πυρετός. O νέος εργαστηριακός έλεγχος ανέδειξε αύξηση των λευκών αιμοσφαιρίων, της
C-αντιδρώσας πρωτεΐνης και της ταχύτητας καθίζησης των ερυθρών. Η ασθενής ετέθη σε εμπει-
ρική αγωγή με κεφτριαξόνη IV, με ταυτόχρονη χορήγηση βρογχοδιασταλτικών, κορτιζόνης p.o
και υγρών IV. Την τρίτη μέρα νοσηλείας απομονώθηκε K. kingae από την αιμοκαλλιέργεια, με τη
χρήση του αυτοματοποιημένου συστήματος Bactec (BD, USA). Η ταυτοποίηση βασίστηκε στα τυ-
πικά μορφολογικά και βιοχημικά χαρακτηριστικά του μικροοργανισμού, στο σύστημα Phoenix
(BD, USA) και επιβεβαιώθηκε με τον προσδιορισμό της νουκλεοτιδικής αλληλουχίας του 16S r-
RNA. Το διοισοφάγειο υπερηχογράφημα ήταν φυσιολογικό. Το βρέφος εξήλθε σε άριστη γενική
κατάσταση, ύστερα από αγωγή διάρκειας 10 ημερών. Συμπερασματικά, η πιθανή πύλη εισόδου
του μικροοργανισμού ήταν το ανώτερο αναπνευστικό. Ο Κλινικός Μικροβιολόγος θα πρέπει να
γνωρίζει τις δυσκολίες στην απομόνωση και ταυτοποίηση της K. kingae. Η πιθανότητα εμφάνισης
σοβαρών επιπλοκών, όπως η ενδοκαρδίτιδα, καθιστά αναγκαία την άμεση θεραπεία και στενή πα-
ρακολούθηση των ασθενών με βακτηριαιμία από K. kingae.

Λέξεις κλειδιά
Kingella kingae, παιδιά, βακτηριαιμία,ενδοκαρδίτιδα

Ερωτήσεις – Απαντήσεις

Ερωτήσεις – Απαντήσεις